dinh dưỡng đánh thức não bộ

Một chế độ dinh dưỡng thông minh, đáp ứng đầy đủ các dưỡng chất cần thiết ngay từ những năm tháng đầu đời chính là một nền tảng quan trọng giúp trẻ tối ưu hóa tiềm năng trí tuệ.

Các dưỡng chất vàng cho sự phát triển trí não sẽ giúp trẻ tăng cường thị giác, tăng khả năng tư duy, học hỏi và ghi nhớ nhờ giúp não bộ phát triển hoàn thiện, hình thành các liên kết chặt chẽ giữa các nơ ron thần kinh. 

DHA

DHA là chất béo không no chuỗi dài nhiều nối đôi, đã được chứng minh có vai trò quan trọng trong phát triển trí não ở trẻ em. DHA cùng với ARA chiếm 45% lượng axit béo trong não, là thành phần cấu trúc quan trọng của tế bào não và võng mạc mắt, cần cho sự phát triển nhận thức và thị lực của trẻ, giúp thị lực và trí não nhanh nhạy, tăng chỉ số IQ, làm chậm lão hóa trí não người trưởng thành và hỗ trợ cân bằng miễn dịch cơ thể. (DHA, ARA, ALA có nhiều trong sữa mẹ, đậu nành, dầu cá, trứng, sữa công thức có bổ sung DHA, ARA, ALA.)

Lutein

Lutein là dưỡng chất đặc biệt cần cho mắt và sự phát triển não bộ của trẻ nhỏ, giúp bảo vệ và phát triển võng mạc, giúp sáng mắt và phòng chống các bệnh lão hóa mắt. Đặc biệt, khi DHA kết hợp Lutein sẽ giúp phát triển khả năng ngôn ngữ, trí nhớ, khả năng nghe nhìn và tăng khả năng học hỏi, ghi nhớ ở trẻ. (Lutein có nhiều trong sữa mẹ, rau trái có màu xanh đậm, đỏ, cam, một số loại củ quả, lòng đỏ trứng gà.)

Taurin

Taurin là thành phần chính của dịch mật, giúp hấp thụ chất béo, rất cần trong giai đoạn phát triển thần kinh nhanh và hoạt động của mắt. (Taurin có nhiều trong thịt cá trứng sữa, đậu nành, mè.)

Cholin

Cholin là tiền chất của chất dẫn truyền thần kinh Acetylcholin, rất quan trọng trong việc tạo trí nhớ, giúp trẻ tăng khả năng nhận thức và học hỏi. (Cholin có nhiều trong thịt cá trứng sữa, đậu nành, mè.)

Sắt và acid folic

Sắt và acid folic là vũ khí phòng thiếu máu và dị tật ống thần kinh thai nhi. (Sắt, acid folic có nhiều trong gan, thịt, trứng, sữa, rau có màu xanh đậm, các loại đậu đỗ, mầm lúa mì, lúa mạch..)

Omega-3

Omega-3 có nhiều trong sữa mẹ, các loại cá như cá hồi, cá thu, cá ngừ, cá mòi, dầu thực vật, rau lá xanh, tảo biển, rau sam, các loại hạt,.

Omega-6

Omega-6 hiện diện trong các loại dầu thực vật như: dầu bắp, dầu hạt bông vải, dầu hạt nho, dầu mè, dầu đậu nành, dầu hoa hướng dương, trong trứng gà, trong mỡ…

I ốt

Thiếu I ốt sẽ dẫn đến bệnh suy giáp, đần độn ở trẻ em.

Chế độ dinh dưỡng chuyên gia khuyến nghị

Dành cho bé từ 0-1 tuổi
Trong 6 tháng đầu

Tất cả nhu cầu dinh dưỡng của bé nên được cung cấp bởi một nguồn duy nhất là sữa mẹ. Hãy cho bé bú sữa mẹ theo nhu cầu của bé. Bé bú càng khỏe thì sữa mẹ tiết ra càng nhiều. Trong trường hợp người mẹ không đủ sữa để cung cấp cho con, hãy bổ sung thêm sữa thay thế (sữa công thức).
Trung bình cứ một trẻ sơ sinh cần khoảng 450-680ml sữa mỗi ngày (khoảng 150ml sữa/1kg cân nặng/ngày). Càng lớn, số lần bé bú mẹ càng giảm nhưng lượng sữa mỗi lần bú đều tăng.
Khi chọn sữa công thức bổ sung trong giai đoạn này, mẹ cần chú ý chọn sữa có chứa hàm lượng DHA phù hợp theo đúng khuyến nghị của FAO/WHO. Cụ thể:
- 17mg/100kcal DHA/ngày
- 34mg/100kcal ARA /ngày
Ngoài ra cần cung cấp thêm các dưỡng chất khác gồm choline, đạm, vitamin và khoáng chất

Từ tháng thứ 7 trở đi

Sữa mẹ đơn thuần không đáp ứng đủ lượng sắt, kẽm, đạm,… để bé phát triển nên cần được bổ sung thêm thức ăn bên ngoài. Bé bắt đầu ăn dặm.
Khi chế biến thức ăn cho bé, cần đảm bảo đầy đủ 4 nhóm dinh dưỡng: tinh bột, đạm, béo, rau củ. Mẹ nên cho bé ăn từ ít đến nhiều, từ loãng đến đặc, từ ngọt đến mặn, từ nhuyễn đến thô.
Duy trì cho bé bú mẹ hoặc sữa công thức bổ sung với liều lượng 600-700ml/ngày.
Dưỡng chất DHA & ARA đóng vai trò rất quan trọng trong sự phát triển trí não của trẻ trong giai đoạn này.
Ngoài ra, mẹ cũng cần bổ sung cho bé những dưỡng chất quan trọng khác: choline, kẽm, sắt, vitamin A, C, D, B1, B2, B6, B12, acid folic, selen, đồng, iod,…

Giai đoạn 1-2 tuổi

Giai đoạn này, bé chuyển dần chế độ ăn từ lỏng mịn sang thức ăn lợn cợn, đặc và dần ăn được thức ăn của người lớn.
Nên chia cho bé ăn 3 bữa chính và 2-3 bữa phụ/ngày.
Khi bé chưa có răng hàm, mẹ nên cho bé ăn cháo đặc hoặc cơm nát. Đến lúc bé mọc đủ răng hàm thì tập ăn cơm hạt.
Ăn cơm quá sớm sẽ có thể làm bé khó tiêu và chậm tăng trưởng, vì lúc đó bé chưa cắn xé thức ăn được tốt. Ngược lại, tập ăn cơm muộn sau 3 tuổi sẽ làm bé lười nhai và chậm phát triển vùng răng, hàm, cơ nhai.
Bữa ăn cần có đủ 4 nhóm chất: tinh bột, đạm, béo, rau củ. Đặc biệt, các chất béo không no cần cho phát triển não và thị giác gồm: DHA, ARA, omega 3, omega 6,… và các dưỡng chất khác như choline, vitamin, khoáng chất,…
Tiếp tục bú mẹ hoặc sữa công thức 500-600ml/ngày

Giai đoạn 2-6 tuổi

Giai đoạn này, nhu cầu năng lượng của bé vào khoảng 1.300 – 1.600 kcal/ngày. Như vậy mỗi ngày bé sẽ ăn khoảng: - 2- 3 bát cơm.
- 120 – 160g hức ăn giàu đạm.
- 150 – 200g rau củ quả.
- 30 - 40ml dầu mỡ chế biến thức ăn.
- 400-500ml sữa và chế phẩm từ sữa.
Bé vẫn rất cần các dưỡng chất: DHA, ARA, canxi, choline, vitamin và khoáng chất để hoàn thiện cấu trúc não bộ.
Thức ăn của bé nên nêm nhạt hơn so với người lớn, chọn phần cơm với thức ăn mềm, tránh thức ăn dạng hạt cứng nhỏ để tránh bé bị hít sặc.
Mẹ nên cho bé tham gia bữa ăn cùng gia đình, tập thói quen ăn uống tốt, tránh bị xao lãng bởi tivi hoặc các trò chơi khác để đảm bảo hệ tiêu hóa của bé hoạt động tốt.